Rota ürüne mi, iş emrine mi ait olmalı?

Klasik ERP mantığında rota ürüne bağlıdır: bir parça tanımlanır, operasyonları ve süreleri ürün kartına yazılır, iş emri açıldığında bu rota kopyalanır. Seri üretimde bu doğru bir kurgudur, çünkü aynı parça her seferinde aynı hatta, aynı sırayla üretilir.

Parça imalatında durum farklıdır. Beş eksen işlemede sıkışıklık varsa iş üç eksene bölünür, taşlama dışarıdan alınır, müşteri acele ettiğinde operasyon iki tezgaha paylaştırılır. Aynı flanş bu ay TZ-01'de, gelecek ay TZ-03'te üretilebilir. Rota ürüne sabitlenmişse bu esneklik ya sisteme yazılamaz ya da her seferinde ürün kartı değiştirilir; ikincisi geçmiş verinin anlamını bozar.

Üç katmanlı yapı

TIQERP üretimi üç katmanda yönetir ve rota ortadaki katmana, yani iş emrine aittir:

• İş emri: ne üretilecek. 200 adet flanş, termin 15 Ekim.
• Operasyon: hangi işlemler, hangi sırayla. 10 tornalama, 20 frezeleme, 30 çapak alma.
• Atama: hangi tezgahta, kim, kaç adet. Operasyon 10 → TZ-01'de 120 adet, TZ-02'de 80 adet.

Tekrar eden parçalarda işi sıfırdan girmek gerekmez: önceki iş emrinden rota kopyalanır, gerekiyorsa değiştirilir. Böylece hem hız korunur hem de her iş emri kendi gerçeğini taşır.

Operasyonun bölünebilmesi neyi değiştirir?

Atama katmanı ayrı olduğu için bir operasyon birden çok tezgaha ya da kişiye bölünebilir. Pratikte bu, boş kalan tezgahın devreye alınabilmesi demektir. Aynı şekilde bir operatör aynı anda iki tezgahta çalışabilir; sistem tezgah maliyetini ham süreden, işçiliği bölüşülmüş süreden hesapladığı için işçilik iki kez yazılmaz.

Dış proses de rotanın içindedir

Isıl işlem, kaplama ve taşlama gibi dış proses operasyonları rotaya bir satır olarak girer. Malzeme çıkışı, tedarikçiye gönderim ve dönüş kontrolü aynı iş emrinde izlenir; parça dışarıdayken nerede olduğu sistemde görünür. Dış prosesi ayrı bir defterde tutmak, sevkiyat gününde "parça hâlâ kaplamada" sürprizinin klasik nedenidir.

Revizyon uyarısı

Rota iş emrine ait olunca teknik resim revizyonu da iş emrine sabitlenir. Müşteri revizyon gönderdiğinde açık iş emirleri işaretlenir; hangi iş emirlerinin eski revizyonla üretildiği tek ekranda görülür. Bu, havacılık tedarik zincirinde çalışan atölyelerin en çok korktuğu hataların başında gelir.

Özetle: rotanın ürüne bağlanması seri üretimin cevabıdır. Atölyenin cevabı, rotanın işin kendisine ait olmasıdır.